| | BİREYİ TANIMA
İnsanlar sayılamayacak kadar çok özellikler yönünden birbirlerinden ayrılırlar. Her birey kendine özgü bir varlıktır. Bireyler arasındaki farklılık, birbirlerinden farklı özelliklere sahip olarak dünyaya gelen bireylerin, birbirlerinden farklı çevrelerde yetişmelerinden ileri gelir.
Rehberliği, kendini ve çevresi daha iyi tanıyıp anlamasında, sahip olduğu gizli güçleri geliştirmesinde, karşılaştığı sorunlara doğru ve yerinde çözüm yolları bulabilmesinde bireye yapılan sistemli yardım olarak tanımlayabiliriz. Bu tanımda sözü edilen “kendini tanıma ve gizli güçleri geliştirme” her şeyden önce bireyin özelliklerini ayrıntılı olarak incelenmesini gerektirir. Rehberlik, bireyin kendini tanıması ve çevre olanaklarını maksimum gelişimi için kullanabilmesinde bireye yapılan sistemli yardım olarak düşünülürse bireyin kendini tanımasına yardımcı olmanın, rehberliğin birinci fonksiyonunu olduğu görülür.
Öğrencilere ilgi ve yeteneklerine uygun eğitsel programlar ve meslekler seçmesinde, başarısızlık, ilgisizlik ve sosyal uyumsuzluk vb. sorunların çözümlenmesinde yardımcı olmak her şeyden önce onların zayıf ve güçlü yanlarının ilgi,tutum ve değer yargılarının yetiştikleri çevrenin geliştirici ve engelleyici etkilerinin ayrıntılı olarak bilinmesine bağlıdır.
Öğrencinin bilinmesi gereken yönlerini söyle sıralayabiliriz:
Sağlık
Öğrencinin yakından bilinmesi gereken yönlerinden biri onun bedensel gelişimi ve beden sağlığıdır. Beden sağlığı okul başarısını etkileyen önemli faktörlerden biri olduğu gibi, kişilik gelişiminin de önemli belirleyicilerindendir. Bu nedenle, öğrencinin her yıl oyu ve ağırlılığı ölçülmeli, görme , işitme , konuşma bozukluğu, görünür beden sakatlıkları olup olmadığı, vaktiyle geçirdiği hastalıklar saptanmalı, her yıl en az bir kez sağlık yoklamasından geçirilmelidir.
Yetenekler
Rehberlik örgütünce öğrencinin bilinmesi gereken en önemli yönü yeteneğidir. Başlangıçta bireysel farların incelenmesi işine yeteneklerden baylanmıştır. Bugün de bireysel farlar deyince , önce yetenekler yönünden farlar akla gelmektedir.
Yetenek, eğitim yolu ile bilgi ve beceri kazanma gücünün karakteristik belirtisi sayılan özellikler bütünü olarak tanımlanmaktadır. Şu halde yetenek bir kimsenin eğitimden neler kazanabileceğini, ilerde neler yapacağını değil, neler yapabileceğini gösterir. Akademik eğitim, daha çok sözcükler arasındaki ilişkileri görebilme, sayısal akıl yürütme ve soyut düşünme yeteneklerinden oluşan ve “akademik yetenek” olarak adlandırılan bileşik bir gücü göstermektedir. Bunun yanında bazı meslekler ve bu mesleklere hazırlayıcı meslek eğitimi programları, akademik yetenek yanında özel yetenekleri de gerektirmektedir. Bir öğrenciye eğitim dalını ve mesleğini seçmesinde yardımcı olabilmek için , her şeyden önce onun genel ve özel yetenekler yönünden durumunu, zayıf ve güçlü olduğu alanları bilmemiz gerekmektedir.
Akademik yeteneği oluşturan yeteneklere özel yeteneklerden bazıları şunlardır:
1- Sözel Yetenek
a) Sözel Akılcılık
b) Sözel Akıl Yürütme
2- Sayısal Yetenek
a) Hesaplama
b) Sayısal Akıl Yürütme
3- Şekil-Uzay Yeteneği
a) Şekil Algısı
b) Uzay İlişkilerini Görebilme
4- Renk Algısı
5- Bellek
6- Ayrıntıyı Algılama
7- Mekanik Yetenek
8- El Becerisi
9- Parmak Becerisi
10-El-Göz İşbirliği
İlgiler
İlgi; bir nesne ya da bir faaliyete karşı, kısıtlayıcı koşullara karşın oldukça sürekli bir bağlanma durumu olarak tanımlanabilir.
Okullarımızda rehberlik uygulamalarının esas amacı, öğrencilerin ilgi ve yeteneklere uygun bir program izleyip yine ilgi ve yeteneklere uygun bir mesleğe yönelmelerine yardımcı olmak olduğuna göre öğrencilerin ilgileri de bilinmesi gereken önemli hususlardan birini teşkil etmektedir.
Aşağıda bazı ilgi alanları sıralanmıştır;
1- Temel Bilim
2- Sosyal Bilim
3- Canlı Varlık
4- Mekanik
5- İkna
6- Ticaret
7- İş Ayrıntıları
8- Edebiyat
9- Güzel Sanatlar
10-Müzik
11-Sosyal Yardım
Akademik başarı
Öğrencinin geçmişteki ve halihazır başarısı da eğitsel ve mesleki rehberlik açısından bilinmesi gereken hususlardandır. Yapılan araştırtmalar geçmiş başarının gelecekteki başarıyı önceden kestirmede güçlü bir etken olduğunu göstermektedir. Bir alanda bilgi ve beceri kazanabilmek için bireyin, o konu alanının gerektirdiği yeteneklere, öğrenme fırsatlarına, konuyu öğrenmeye karşı ilgi ve güdülenmeye olduğu kadar, konu ile ilgili ön bilgi ve beceriye sahip olması da gerekmektedir. Öğretim programlarında konular aşamalı bir düzen içinde verildiğinden, yani her konu öncekine dayalı olduğundan, öğrencinin bir konu alanındaki bayarısı bir konunun öğrenilmesinde gösterdiği başarıya bağlı bulunmaktadır.
Gelecekteki başarıyı önceden kestirebilme yanında, başarısız öğrencilere düzeltici ve geliştirici çalışmalar yaptırmak için de onların halen çeşitli konu alanlarında güçlü ve zayıf oldukları yanların bilinmesine ihtiyaç vardır.
Bu nedenle öğrencinin geçmiş yıllarda devam ettiği okulların sayısının, öğretmen, ders araçları gibi eğitim olanakları bakından durumunun onun okuldaki halihazır başarısını ve uyumunu etkileyen önemli faktörler olduğu göz önünde bulundurulmalı, bu konularda mümkün olduğu kadar doğru ve ayrıntılı bilgi toplanmalıdır.
Kişilik
Öğrencinin bilinmesi gereken bir diğer yönü de onun kişiliğidir. Genel ve özel yetenekler, başarı ve ilgiler, kişilik dediğimiz bütünlüğü oluşturan öğelerdendir. Bireyin beden yapısı, mizacı, ilgileri, psikolojik ihtiyaçları, yetenekleri, alışkanlıkları, tutumları ve değer yargıları dinamik bir örüntü teşkil eder ve onun, çevresine tipik uyumunu belirler. Liderlik bağımsız davranabilme, duygusal kararlılık, başkaları ile işbirliği yapabilme gibi özellikler yönünden ne durumda olduğunu bilmek bireyin okula uyumunu öğretmen ve arkadaşları ile ilişkilerini anlamamız için gereklidir.
Benlik Tasarımı
Rehberlikte öğrencinin bilinmesi gereken en önemli yönü onun kendini nasıl gördüğü, yani kendi hakkındaki benlik tasarımıdır. İnsan çevresine , kendini algılama biçimine göre tepkide bulunur. Kişinin davranışları onun kendi hakkındaki değerlendirmeleri göre yön alır.
Çevre
Öğrencinin bu saydığımız bedensel ve psikolojik özellikleri yanında, sosyoekonomik durumunun ve okul dışı çevresinin de rehberlik örgütünce etraflıca incelenmesi gerekir. Ana babanın ekonomik ve kültürel düzeyi çocuğun yeteneğini, ilgilerini, ve eğitime karşı tutumunu, dolayısıyla okuldaki başarısını ve uyumunu etkileyen önemli bir etken olarak kabul edilmektedir. | |
02-10-2007, 01:45
Öğrenciyi Tanıma Teknikleri 
Normal
Benzer Konular 
