Karaman Yunus Emre ÜnlÜsÜ

**babür** · 02-07-2007, 13:34

YUNUS EMRE

Gönüller sultanı, hak dostu, sevgi aşıgı ve büyük düşünür Yunus Emre 13.yüzyılda yaşamış büyük bir Türkmen Dervişidir. Yunus Emre insanların dinleri, ırkları ne olursa olsun cografi sınırların ve inançların ötesinde tüm insanlıga duyulan sevgi ve aşkı işlemiştir.
21.yüzyıla girdiğimiz şu günlerde tüm dünyada tanık olduğumuz olaylar; bize bütün insanlığın büyük Türk bilgesi Yunus Emre’nin ışığı ile aydınlanabilmesi, onun ve öğretisinin çağdaş nitelikte olduğunun anlatılması gerekliliğini, zaman ve mekânın Yunus Emre’yi bugünlere dek taşımasında dünya görüşü ve felsefesinin eskimezliğini ve her devirde geçerliliğini göstermiştir.

“Yunus senün sözlerin
Ma’nidür bilenlere
Söylenürse sözlerin
Devri zaman içinde....”
Bizler Yunus’un bu davetine uyarak onu anlamaya, dünya barışı için, sevgi ve kardeşlik için dilimizin yettiğince doğru yorumlayarak anlatmaya çalışmalıyız.
Yunus Emre felsefesindeki anahtar “aşk” sözcügüdür. Tanrıyı, insanı, dogayı, hayatı, düşünceyi, maddi ve manevi olguları, ölümü, ölüm ötesini, imanı kısaca bütün varlığı ve yokluğu bu sırlı sözcük ile tanımlamaktadır. Ona göre her şey aşkın eseri ve her şeyin özü aşktır, sevgidir.
Yunus Emre insanların dinleri, ırkları ne olursa olsun coğrafi sınırların ve inançların ötesinde tüm insanlığa duyulan sevgi ve aşkı işlemiştir.

“Erenler buna kalmadı,
Vardı yoluna durmadı
Hakkı gerçek sevenlere
Cümle alem kardaş gelür”

Dostu düşmanı bir tutmak, adil davranmak, kin beslememek, kişiler arasında sınıf farkı gözetmemek, bagışlamak, gönül almak gibi bütün güzel duygu ve davranışlar sonsuz bir hoşgörünün eseridir.

“Cümle yaradılmışsa bir göz ile bakmayan
Şer’ün evliyasiysa hakikatte asidir..”

Yunus Emre dünyada mutluluğun gönül yapmakla kazanılacağını şu dizeleriyle anlatır;
“Ben gelmedüm da viyiçün
Benim işüm seviyiçün
Dostun evi gönüllerdür
Gönüller yapmağa geldüm”

Yunus’un felsefesi boyun eğmek değil, haksızlığa karşı direnmektir. Haksızlığına şu dizeleri ile karşı durur :

“Görün beylerin merdini binmişler birer ata
Yediği yoksul eti, içtiği kan olusar...”

Duyarsızlar ve özü sözü bir olmayanlar için;

“Taş gönülde ne biter, dilinden agu tüter
Nice yumuşak söylese, sözü savaşa benzer”
Yunus Emre için İlim ve bilgi herşeyden önce okumaktır. Ancak okuyanlar içinde de kendini bilmezlere ve gönül kıranlara hoşgörü ile bakmaz.

“İlim ilim bilmektir.
İlim kendin bilmektir.
Sen kendini bilmezsen
Ya nice okumaktır..”

“Bir kez gönül yıkdun ise
Bu kıldığın namaz değül,
Yitmişiki millet dahi
Elin yüzün yumaz değil...”

Dostluk, kardeşlik, dayanışma ve yardımlaşma üstüne söyledigi şu dizelere bakalım.

“Kılavuz ol sen bana
Dönelim dosttan yana
Koyma gel önden sona
Gel dosta gidelim gönül”

“Bir hastaya vardın ise
Bir içim su verdin ise
Yarın arda karşı gele
Hak şarabin içmiş gibi..”

Yunus Emre aşk diliyle, ahenkli bütünsel ve birleştirici bakış açısıyla bir yandan insandaki gerçek insanlığı evrensel bir benlikle insanı insana, insanı doğaya, insanı Tanrı’ya yabancılaştırmayı değil, barıştırmayı seçmiştir. Bu düşünce içinde kendisine evrensel bir benlik oluşturan Yunus Emre kişileri, toplumları varlıkları, Tanrı’yı kendisinden başka saymamış sonsuz hoşgörü, sevgi ve büyük bir aşkla yaklaşmıştır. İnsanlığın bugün Yunus Emre’den öğreneceği çok şey vardır.

“Bu dünyada bir nesneye
Yanar içim göynür özüm
Yiğit iken ölenlere
Gök ekini biçmiş gibi

YUNUS EMRE KARAMAN’DADIR
Son yirmibeş otuz yıldan bu yana yapılan bütün çalışmalar, yeni belgeler ve bilgiler ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmalarda Karamanlı aydınlar ve Prof. Dr. İ. Hulusi Güngör ile tarih bilgini ve araştırmacı Merhum ibrahim Hakkı Konyalı’nın büyük emeği geçmiş, Yunus’u bilim dünyasına sunmuştur.

Belgelerin sağlamlığı ve değeri

Yunus Emrenin, soyu, sopu belli bir aziz kişinin neslinden geldigini Topkapı Sarayı Defterhane Hazine-i Humayunu’nda padişahın sadrazamdaki mührü ile mühürlenerek bize kadar gelen bir İl yazıcı” defterinden öğreniyoruz. İl yazıcı defteri defterhane Hazinesi denilen köhne, cedid tapu, Zeamet ve tımar, evkaf, emlak mücmel ve mufassal söyleyen, şaşmayan yanlışsız vesikalardır. Bunların üzerlerinde silinti, kazıntı, kısaltma, ekleme ve değiştirme yapılamaz. Oğuz boylarından indikleri iddia olunan Osmanlı hükümdarları defterlere bir çeşit muhteremlik ve kutsallık verirlerdi. Kanunnamelere göre bu defterler yirmibeş senede bir degiştirilir. Psadişah herhangi bir yurt parçasinin yazılışından şüphe ederse istediği zaman yazımını yenileyebilirdi. Devletin askeri, iktisadi ve siyasi varlığı bu defterlere bağlıdır.
Başbakanlik arşivi 63 sayıda kayıtlı ve H.924, Miladi 1518 yılında Yavuz Sultan Selim adına Karaman Eyaleti Vakıflarını içine alan defterin 2354, sahifesinden, Yunus’un bağlı bulunduğu Aile Reisi İsmail Hacının Horasan’dan cemaati ile Larende’ye (Karaman) gelerek burada yerleşip, yurt edindiği öğrenilmektedir.
Bu belgelerde adı geçen Hacı İsmail Köyü’nü yine adı geçen Hacı İsmail kurmuştur. Bu köyün yeri Karaman’a 29 km uzaklıktadır.
Yine ikinci belge İsmail Hacının ve torunlarının da adı geçen belgeden öğrenildiğine göre Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den YERCE adındaki yeri satın almıştır. Kendisi ölünce de mülkü çocuklarına geçmiştir.
İsmail Hacı topluluğunun Vakıfnamelere, mülknamelere geçmeyen otlak ve benzeri yerlerini Kemal Paşazade (1468-1534) bulmuş ve defterine geçmiştir.
Yunus Emre’nin İsmail Hacı soyundan olduğunu gösteren bu belgelerdeki yerleri, İ.Hakkı Konyalı uzun süre çalışarak bulmuş ve belgelerle uygunlugunu belirlemiştir. 500 yıl önceden gelen bu belgedeki adı geçen yerler bugün de aynı adlarla anılmaktadır.

KARAMAN’DA YUNUS’UN ZAVİYESİ

Yine başka bir belgede (Tapu Kadastro Gn.Md.lüğü eski kayıtlar arşivi yeni 584, eski 254) Konya Evkafının H.992 M.1584 tarihli yazısında Larende'deki Yunus Emre’nin zaviyesinden söz eden bölümünde Yunus Emre’nin babasının adının, İsmail olduğu bildirilmektedir. Kayıt şöyle : Vakf-ı Zaviye-i Yunus Emre İbn-i İsmail Meşhur bi Kirişçi baba der nefs-i Larende”
Yunus Emre şiirlerini bir araya toplayıp, Divan meydana getirdiğini kendisi de söylemektedir.

“Yunus oldu ise adım ne acep
Okuyalar bu benim divanımı”

Yine başka bir şiirinde :

“Yunus Miskin anı görmüş
Eline bir divan almış
Alimler okuyamamış
Bu maniden duyan gelsin”
demektedir.
Karamanoğulları tarihini içine alan Şikari tarihinde, Yunus Emre ile ilgili ve Yunus Emre’nin Karaman’da olduğunu bildiren bölümler mevcuttur.
Ünlü Seyyah Evliya Çelebi, 1648 yılında Karaman’a gelmiş, camileri, türbeleri, ilginç yerleri dolaşmış, buralara ait tarihi bilgileri kitabına koymuştur. İşte, Evliya Çelebi’nin gördüğü yerlerden birisi de Yunus Emre’nin türbesidir.
Evliya Çelebi şöyle diyor :
“Kirişçi Baba Camiinde, Yunus Emre Hazretleri Merkadı (Mezarı) bulunmaktadır. Anın Türkice tasavvufune ebyat-u eş’arı, ilahiyatı meşhur-i afaktır.” C.9

Yunus Emre'nin dedelerinin Horasan'dan göçerek Anadolu'da ilk yerleştikleri Tekke adlı yerde bulunan İsmail Hacı Tekkesi, mezarı ve çevresi Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2006 yılında gönderdiği 434 Milyar Tl.lik ödenekle 2006 yılı içerisinde restore edilecek ve Yunus Emre'nin atalarına ait bu yer de bilim dünyasına kazandırılacaktır.
Restorasyon için 12 Mayıs 2006 tarihinde Türk Dil Bayramı ve Yunus Emre'yi Anma Etkinlikleri çerçevesinde bir de tören düzenlenmiştir.

YUNUS EMRE:

YAŞADIĞI ÇAĞ VE ORTAM:
Gönüller Sultanı, Hak ve halk aşığı ve bir Allah dostu olan Yunus Emre 13. Y.Yılda yaşamış bir Türkmen dervişidir. Dünyanın ve Ülkemizin tanıdığı en büyük halk diliyle tasavvuf şiirleri söyleyen ve yazan bir şairdir. Devlet arşivlerinde ve çeşitli belgelerden Yunus Emre’nin Horasan’dan geldiği, Karaman’a yerleştiği ve burada vefat ettiği ve mezarının da Karaman’da kendi adıyla anılan, Yunus Emre Camii bitişiğindeki türbesinde olduğu bilinmektedir. 13 ve 14. Yüzyıllarda Anadolu’nun Moğol akınlarına uğradığı karışık bir dönemde insanların gönüllerine sevgiyi aşılayan ve Anadolu Türk birliğinin, kardeşliğinin oluşmasını sağlayan Yunus Emre Türkmen Dervişi olarak şeyhlik derecesine yükselmiş, kendi zaviyesini kurmuştur. Yunus Emre Türk halkı arasında öylesine sevilmiş ve saygı görmüştür ki, milletin maddi ve manevi bir sıkıntıya düştüğü, bunaldığı bir anda insanlara maneviyat aşılamış, bunalan gönülleri serinletmiş ve insanların derdini paylaşmıştır.Söylediği tasavvufi şiirleri ve ilahileri ile insanları manen huzura kavuşturmuştur.Söylediği şiirlerindeki birlik, beraberlik ve kardeşlik temalarıyla Anadolu birliğinin sağlanmasında çok büyük katkısı olmuştur.
11. y.yıldan itibaren Malazgirt Meydan Muharebesi ile birlikte Anadolu’nun kapıları Müslüman Orta Asya Türklerine açılmış ve akın akın ilim adamları ile Anadolu’ya gelen Türkler Anadolu’nun değişik yerlerine yerleşerek Müslümanlığı yaymaya çalışmışlardır. Horasandan gelen bu tasavvuf erbabına Horasan Erenleri denilmiştir. Bunlar arasında Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bayramı Veli, Ahi Evren,Geyikli Baba, Somuncu Baba, Hacı Bektaş-ı Veli, Ateşbaz-ı Veli ve Tapduk Emre gibi din ve tasavvuf büyüklerini saymak mümkündür.Yunus Emre Anadolu’nun göbeğinde doğmuş, buradan ilham almış, bu topraklarda ömür sürmüş ve bu topraklarda ölmüştür. Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı horantası ile birlikte Horasan’dan kalkarak, o gün Diyar-ı Rum olarak ifade edilen Anadolu’ya (Larende) ye gelerek yerleşmiş ve burada tapulu araziler alarak yurt tutmuştur.
12. Y.yılda Anadolu Selçukluları Anadolu’da büyük bir hakimiyet sağlamışken, 13. y.yıldan itibaren otoritesini kaybetmeye başlaması ile birlikte,13. ve 14. y.yıllar Anadolu’nun büyük siyasi kavgalar ve karışıklıklara sahne olduğu dönemler olmuştur. Bu dönemde Anadolu Selçuklu Devleti Moğolların saldırıları ve iç karışıklıklar nedeni ile iyice gücünü kaybetmiş ve Anadolu birliği sarsılmıştır.Horasan Erenleri veya Alp Erenler denilen bu din uluları halk arasına yayılarak yeniden dirlik ve düzenin sağlanması için çaba gösterdiklerine şahit oluyoruz. Selçukluların dağılması ile Anadolu’da irili ufaklı bir çok beylik ortaya çıkmıştır.Bunlar içerisinde Karamanoğulları Beyliği güçlü bir beylik olarak karşımıza çıkmaktadır. Zamanla çok geniş bir sahaya hakim olan Karamanoğulları bir tarafta Antalya, Isparta, bir tarafta Adana, Sivas, diğer tarafta Ankara’ya kadar uzanmıştır.Karamanoğulları döneminde bu geniş topraklarda bir çok devlet adamı ve bilim adamı yetişmiştir.
Yüksek Mühendis Mimar Prof. İ.Hulusi Güngör’ün yapmış olduğu son araştırmalar da göstermiştir ki Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den İbrala (Yeşildere) yakınlarında “Yerce” denilen toprakları satın almış ve buraları Yurt edinmiştir. Babasının ismi Kirişçi Baba-İsmail olarak geçer. Karaman’da yaşadığı ve öldüğü Yavuz Sultan Selim’in 1518 tarihli İl Yazısı Defterindeki kayıtlarda ve İstanbul’da Başbakanlık arşivindeki 871 numaralı yeni 63, Konya Defterinin 263 (336) numaralı sayfasında yer alan kayıtlardan Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı’nın mezarı ve kurulmuş bulunan tekkenin Karaman’da olduğu tespit edilmiştir.
Tarihi kayıtlarda: “Amma Yerce nam yeri bu cemaatten Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den satun almış imiş. Elinde mülk namesi vardır. Yunus Emre fevt olup evladına intikal eylemiştir” kayıtları vardır.
Sanatı ve kişiliği hakkında yüzlerce kitap yazılan Yunus Emre hala halkın dilinde ve gönlünde sevgiyle yaşamaktadır. 1960 yılından beri her yıl Karaman'da gerçekleştirilen Türk Dil Bayramı ile beraber Yunus Emre’yi anma törenleri de gerçekleştirilmekte, onun kişiliği, sanatı ve insanlara ulaştırmak istediği insanlık sevgisi anlatılmaktadır.
YUNUS EMRE’NİN HAYATI:
Yunus Emre yaklaşık olarak 1238-1320 yılları arasında yaşadığı kabul edilmektedir. Yaşadığı yerin Orta Anadolu olduğu, ziraatla ve koyunculukla uğraşılan bir çevre olduğu tarihi belgeler ve şiirlerinden anlaşılmaktadır. Bu yerin de Karaman olduğu tarihi kayıtlarda çok açık ve net bir şekilde belirtilmiştir. Yunus Emre’nin yaşadığı yeri belirten yegane belge Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim’in “İl Yazıcı Defteri” denilen resmi kayıt defteridir. İstanbul’da Başbakanlık Arşivcinde bulunan 871 numaralı, Konya Defterinin 236 numaralı sahifesinde kayıtlı olan bu yazı ilk önce Ömer Lütfi Barkan tarafından 1942 yılında ortaya çıkarılmıştır. Bu kayda göre Yunus Emre İsmail Hacı cemaatına mensuptur Bu belgede ismi geçen yerler Karaman’ın doğusunda ve 29 km uzaklıkta bulunmaktadır. Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı’nın türbesi ve zaviyesi Tekke isimli bu yerdedir. Yunus Emre’nin Karamanoğlu İbrahim Bey’den satın aldığı “Yirce” isimli tarla da bu bölgededir. Yukarıdaki belgede aynen şöyle denilmektedir: “Amma yirce nam yeri bu cemaattan Yunus Emre Karamanoğlu İbrahim Bey’den satın almış, elinde mülknamesi vardır. Yunus Emre fevt olup evladına intikal eylemiştir. Ve bunlardan gayrı Kıraçlar Kuyusu ve Deve kuyusu ve İkisulu kuyu, bunlar İsmail bin Yunus Emre, Şehzadeden tapulayıp alup kendüye yurt eylemiştir. Elinde temessükü vardır.” denilmektedir. Yine bu belgenin bir yerinde “….adı geçen şeyh Hacı İsmail, cemaatinin dervişleri ile Horasan diyarından gelmiş aziz imiş. Buraya gelerek yurt, daha sonra oğlu Musa Paşa ile (bu günkü anlamda paşa değil ,ailenin büyük oğlu anlamında) burada birer zaviye yaptırmışlar. Daha sonra onun oğlu Kevki Çelebi de bir zaviye yaptırarak kendisine uyanlarla burada oturmuştur.” Denilmektedir. Bu belgelerden Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı Horasandan gelerek Karaman’a yerleşmiş ve burada kendi adına bir köy kurmuştur. Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den “Yirce” isimli yeri satın aldığına göre (1325-1333) tarihleri arasında yaşadığı anlaşılmaktadır. Yunus Emre’nin oğlu ve kızı vardı ve ölümünden sonra mülkü çocuklarına intikal etmiştir.
Yunus Emre’nin yaşadığı asır oldukça karışık, siyasi çalkantıların ve iç huzursuzlukların hat safhaya çıktığı bir dönemdir. Selçuklu Devleti çok zayıflamış, Şehzadeler arasında taht kavgaları baş göstermiştir. Devlet merkezi Konya Moğol istilasına uğramış, devlet bir Moğol eyaleti olarak yönetilmeye başlamıştır. Bu karışıklık nedeniyle hayat adeta zindan olmuş, insanlarda yaşama aşkı ve azmi kalmamıştır.
Yunus Emre bu karışık dönemde ortaya çıkmış ve insanları dinin manevi ve huzur verici ortamında teselliye çalışmıştır. Yunus Emre’nin bu dönemde insanlar arasında köy köy, şehir şehir dolaştığı, hatta Konya’ya giderek Mevlana Celaleddin Rumi’nin sohbetlerine katıldığını ve ondan övgüyle bahsettiğini şiirlerinden anlamaktayız.
Yunus Emre’nin şiirlerindeki ifadelerden çok güzel öğrenim gördüğü, bilim sahibi biri olduğu,Arapça ve farsça’yı en azından gerektiği kadar bildiği ve Hıristiyanlık ve Yahudilik hakkında bilgi sahibi olduğu anlaşılmaktadır.
1991 Sevgi Yılı Yunus Emre broşüründe “Şiirlerinden ,muntazam bir tahsil gördüğü, Arapça, Farça ve İslami İlimleri, İslam tarihini , kısacası devrinin bütün ilimlerini iyice bildiği sezilmektedir.
İslam Tasavvufunun inceliklerini sadelikle, derinlikle ve hiçbir dar kalıp içerisine düşmeden dile getiren Yunus Emre, büyük bir mutasavvıf ve halk şairidir. İnsana Değer veren, bütün insanlara bir göz ile bakan büyük bir Müslüman- Türk insanı olan Yunus Emre hayatı ve ölümü, kainatı, “Mutlak Varlık” esasına göre izah etmiş: Allah, ilahi aşk,varlık-yokluk, hayat- ölüm meselesi üzerinde durmuş, dünyanın faniliği, “Mutlak Gerçeğe” ulaşmak gibi hususları dile getirmiştir.İslam tasavvuf görüşünü çok sade fakat çok derin olarak en güzel şekilde anlatan yunus Emre, Türk edebiyatının en büyük şairlerindendir” denilmektedir.
Yunus Emre aslı asaleti belli, çok güzel tahsil görmüş bir kişidir. Karaman topraklarında yaşamıştır ve Karamanda zaviyesi bulunmaktadır. Türbesi Karaman’da kendi adını taşıyan Yunus Emre Cami bitişiğindedir.

02-07-2007, 13:34	#1 (permalink)
babür İşi kavrayan 2de1'ci Ben Mevlana Deyilim,Adam OLun öyle GELIN Kayıt: 11.05.2007 Yaş: 22 Mesajlar: 2.080 İtibar Gücü: 17	Karaman Yunus Emre ÜnlÜsÜ YUNUS EMRE Gönüller sultanı, hak dostu, sevgi aşıgı ve büyük düşünür Yunus Emre 13.yüzyılda yaşamış büyük bir Türkmen Dervişidir. Yunus Emre insanların dinleri, ırkları ne olursa olsun cografi sınırların ve inançların ötesinde tüm insanlıga duyulan sevgi ve aşkı işlemiştir. 21.yüzyıla girdiğimiz şu günlerde tüm dünyada tanık olduğumuz olaylar; bize bütün insanlığın büyük Türk bilgesi Yunus Emre’nin ışığı ile aydınlanabilmesi, onun ve öğretisinin çağdaş nitelikte olduğunun anlatılması gerekliliğini, zaman ve mekânın Yunus Emre’yi bugünlere dek taşımasında dünya görüşü ve felsefesinin eskimezliğini ve her devirde geçerliliğini göstermiştir. “Yunus senün sözlerin Ma’nidür bilenlere Söylenürse sözlerin Devri zaman içinde....” Bizler Yunus’un bu davetine uyarak onu anlamaya, dünya barışı için, sevgi ve kardeşlik için dilimizin yettiğince doğru yorumlayarak anlatmaya çalışmalıyız. Yunus Emre felsefesindeki anahtar “aşk” sözcügüdür. Tanrıyı, insanı, dogayı, hayatı, düşünceyi, maddi ve manevi olguları, ölümü, ölüm ötesini, imanı kısaca bütün varlığı ve yokluğu bu sırlı sözcük ile tanımlamaktadır. Ona göre her şey aşkın eseri ve her şeyin özü aşktır, sevgidir. Yunus Emre insanların dinleri, ırkları ne olursa olsun coğrafi sınırların ve inançların ötesinde tüm insanlığa duyulan sevgi ve aşkı işlemiştir. “Erenler buna kalmadı, Vardı yoluna durmadı Hakkı gerçek sevenlere Cümle alem kardaş gelür” Dostu düşmanı bir tutmak, adil davranmak, kin beslememek, kişiler arasında sınıf farkı gözetmemek, bagışlamak, gönül almak gibi bütün güzel duygu ve davranışlar sonsuz bir hoşgörünün eseridir. “Cümle yaradılmışsa bir göz ile bakmayan Şer’ün evliyasiysa hakikatte asidir..” Yunus Emre dünyada mutluluğun gönül yapmakla kazanılacağını şu dizeleriyle anlatır; “Ben gelmedüm da viyiçün Benim işüm seviyiçün Dostun evi gönüllerdür Gönüller yapmağa geldüm” Yunus’un felsefesi boyun eğmek değil, haksızlığa karşı direnmektir. Haksızlığına şu dizeleri ile karşı durur : “Görün beylerin merdini binmişler birer ata Yediği yoksul eti, içtiği kan olusar...” Duyarsızlar ve özü sözü bir olmayanlar için; “Taş gönülde ne biter, dilinden agu tüter Nice yumuşak söylese, sözü savaşa benzer” Yunus Emre için İlim ve bilgi herşeyden önce okumaktır. Ancak okuyanlar içinde de kendini bilmezlere ve gönül kıranlara hoşgörü ile bakmaz. “İlim ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir. Sen kendini bilmezsen Ya nice okumaktır..” “Bir kez gönül yıkdun ise Bu kıldığın namaz değül, Yitmişiki millet dahi Elin yüzün yumaz değil...” Dostluk, kardeşlik, dayanışma ve yardımlaşma üstüne söyledigi şu dizelere bakalım. “Kılavuz ol sen bana Dönelim dosttan yana Koyma gel önden sona Gel dosta gidelim gönül” “Bir hastaya vardın ise Bir içim su verdin ise Yarın arda karşı gele Hak şarabin içmiş gibi..” Yunus Emre aşk diliyle, ahenkli bütünsel ve birleştirici bakış açısıyla bir yandan insandaki gerçek insanlığı evrensel bir benlikle insanı insana, insanı doğaya, insanı Tanrı’ya yabancılaştırmayı değil, barıştırmayı seçmiştir. Bu düşünce içinde kendisine evrensel bir benlik oluşturan Yunus Emre kişileri, toplumları varlıkları, Tanrı’yı kendisinden başka saymamış sonsuz hoşgörü, sevgi ve büyük bir aşkla yaklaşmıştır. İnsanlığın bugün Yunus Emre’den öğreneceği çok şey vardır. “Bu dünyada bir nesneye Yanar içim göynür özüm Yiğit iken ölenlere Gök ekini biçmiş gibi YUNUS EMRE KARAMAN’DADIR Son yirmibeş otuz yıldan bu yana yapılan bütün çalışmalar, yeni belgeler ve bilgiler ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmalarda Karamanlı aydınlar ve Prof. Dr. İ. Hulusi Güngör ile tarih bilgini ve araştırmacı Merhum ibrahim Hakkı Konyalı’nın büyük emeği geçmiş, Yunus’u bilim dünyasına sunmuştur. Belgelerin sağlamlığı ve değeri Yunus Emrenin, soyu, sopu belli bir aziz kişinin neslinden geldigini Topkapı Sarayı Defterhane Hazine-i Humayunu’nda padişahın sadrazamdaki mührü ile mühürlenerek bize kadar gelen bir İl yazıcı” defterinden öğreniyoruz. İl yazıcı defteri defterhane Hazinesi denilen köhne, cedid tapu, Zeamet ve tımar, evkaf, emlak mücmel ve mufassal söyleyen, şaşmayan yanlışsız vesikalardır. Bunların üzerlerinde silinti, kazıntı, kısaltma, ekleme ve değiştirme yapılamaz. Oğuz boylarından indikleri iddia olunan Osmanlı hükümdarları defterlere bir çeşit muhteremlik ve kutsallık verirlerdi. Kanunnamelere göre bu defterler yirmibeş senede bir degiştirilir. Psadişah herhangi bir yurt parçasinin yazılışından şüphe ederse istediği zaman yazımını yenileyebilirdi. Devletin askeri, iktisadi ve siyasi varlığı bu defterlere bağlıdır. Başbakanlik arşivi 63 sayıda kayıtlı ve H.924, Miladi 1518 yılında Yavuz Sultan Selim adına Karaman Eyaleti Vakıflarını içine alan defterin 2354, sahifesinden, Yunus’un bağlı bulunduğu Aile Reisi İsmail Hacının Horasan’dan cemaati ile Larende’ye (Karaman) gelerek burada yerleşip, yurt edindiği öğrenilmektedir. Bu belgelerde adı geçen Hacı İsmail Köyü’nü yine adı geçen Hacı İsmail kurmuştur. Bu köyün yeri Karaman’a 29 km uzaklıktadır. Yine ikinci belge İsmail Hacının ve torunlarının da adı geçen belgeden öğrenildiğine göre Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den YERCE adındaki yeri satın almıştır. Kendisi ölünce de mülkü çocuklarına geçmiştir. İsmail Hacı topluluğunun Vakıfnamelere, mülknamelere geçmeyen otlak ve benzeri yerlerini Kemal Paşazade (1468-1534) bulmuş ve defterine geçmiştir. Yunus Emre’nin İsmail Hacı soyundan olduğunu gösteren bu belgelerdeki yerleri, İ.Hakkı Konyalı uzun süre çalışarak bulmuş ve belgelerle uygunlugunu belirlemiştir. 500 yıl önceden gelen bu belgedeki adı geçen yerler bugün de aynı adlarla anılmaktadır. KARAMAN’DA YUNUS’UN ZAVİYESİ Yine başka bir belgede (Tapu Kadastro Gn.Md.lüğü eski kayıtlar arşivi yeni 584, eski 254) Konya Evkafının H.992 M.1584 tarihli yazısında Larende'deki Yunus Emre’nin zaviyesinden söz eden bölümünde Yunus Emre’nin babasının adının, İsmail olduğu bildirilmektedir. Kayıt şöyle : Vakf-ı Zaviye-i Yunus Emre İbn-i İsmail Meşhur bi Kirişçi baba der nefs-i Larende” Yunus Emre şiirlerini bir araya toplayıp, Divan meydana getirdiğini kendisi de söylemektedir. “Yunus oldu ise adım ne acep Okuyalar bu benim divanımı” Yine başka bir şiirinde : “Yunus Miskin anı görmüş Eline bir divan almış Alimler okuyamamış Bu maniden duyan gelsin” demektedir. Karamanoğulları tarihini içine alan Şikari tarihinde, Yunus Emre ile ilgili ve Yunus Emre’nin Karaman’da olduğunu bildiren bölümler mevcuttur. Ünlü Seyyah Evliya Çelebi, 1648 yılında Karaman’a gelmiş, camileri, türbeleri, ilginç yerleri dolaşmış, buralara ait tarihi bilgileri kitabına koymuştur. İşte, Evliya Çelebi’nin gördüğü yerlerden birisi de Yunus Emre’nin türbesidir. Evliya Çelebi şöyle diyor : “Kirişçi Baba Camiinde, Yunus Emre Hazretleri Merkadı (Mezarı) bulunmaktadır. Anın Türkice tasavvufune ebyat-u eş’arı, ilahiyatı meşhur-i afaktır.” C.9 Yunus Emre'nin dedelerinin Horasan'dan göçerek Anadolu'da ilk yerleştikleri Tekke adlı yerde bulunan İsmail Hacı Tekkesi, mezarı ve çevresi Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2006 yılında gönderdiği 434 Milyar Tl.lik ödenekle 2006 yılı içerisinde restore edilecek ve Yunus Emre'nin atalarına ait bu yer de bilim dünyasına kazandırılacaktır. Restorasyon için 12 Mayıs 2006 tarihinde Türk Dil Bayramı ve Yunus Emre'yi Anma Etkinlikleri çerçevesinde bir de tören düzenlenmiştir. YUNUS EMRE: YAŞADIĞI ÇAĞ VE ORTAM: Gönüller Sultanı, Hak ve halk aşığı ve bir Allah dostu olan Yunus Emre 13. Y.Yılda yaşamış bir Türkmen dervişidir. Dünyanın ve Ülkemizin tanıdığı en büyük halk diliyle tasavvuf şiirleri söyleyen ve yazan bir şairdir. Devlet arşivlerinde ve çeşitli belgelerden Yunus Emre’nin Horasan’dan geldiği, Karaman’a yerleştiği ve burada vefat ettiği ve mezarının da Karaman’da kendi adıyla anılan, Yunus Emre Camii bitişiğindeki türbesinde olduğu bilinmektedir. 13 ve 14. Yüzyıllarda Anadolu’nun Moğol akınlarına uğradığı karışık bir dönemde insanların gönüllerine sevgiyi aşılayan ve Anadolu Türk birliğinin, kardeşliğinin oluşmasını sağlayan Yunus Emre Türkmen Dervişi olarak şeyhlik derecesine yükselmiş, kendi zaviyesini kurmuştur. Yunus Emre Türk halkı arasında öylesine sevilmiş ve saygı görmüştür ki, milletin maddi ve manevi bir sıkıntıya düştüğü, bunaldığı bir anda insanlara maneviyat aşılamış, bunalan gönülleri serinletmiş ve insanların derdini paylaşmıştır.Söylediği tasavvufi şiirleri ve ilahileri ile insanları manen huzura kavuşturmuştur.Söylediği şiirlerindeki birlik, beraberlik ve kardeşlik temalarıyla Anadolu birliğinin sağlanmasında çok büyük katkısı olmuştur. 11. y.yıldan itibaren Malazgirt Meydan Muharebesi ile birlikte Anadolu’nun kapıları Müslüman Orta Asya Türklerine açılmış ve akın akın ilim adamları ile Anadolu’ya gelen Türkler Anadolu’nun değişik yerlerine yerleşerek Müslümanlığı yaymaya çalışmışlardır. Horasandan gelen bu tasavvuf erbabına Horasan Erenleri denilmiştir. Bunlar arasında Mevlana Celaleddin Rumi, Hacı Bayramı Veli, Ahi Evren,Geyikli Baba, Somuncu Baba, Hacı Bektaş-ı Veli, Ateşbaz-ı Veli ve Tapduk Emre gibi din ve tasavvuf büyüklerini saymak mümkündür.Yunus Emre Anadolu’nun göbeğinde doğmuş, buradan ilham almış, bu topraklarda ömür sürmüş ve bu topraklarda ölmüştür. Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı horantası ile birlikte Horasan’dan kalkarak, o gün Diyar-ı Rum olarak ifade edilen Anadolu’ya (Larende) ye gelerek yerleşmiş ve burada tapulu araziler alarak yurt tutmuştur. 12. Y.yılda Anadolu Selçukluları Anadolu’da büyük bir hakimiyet sağlamışken, 13. y.yıldan itibaren otoritesini kaybetmeye başlaması ile birlikte,13. ve 14. y.yıllar Anadolu’nun büyük siyasi kavgalar ve karışıklıklara sahne olduğu dönemler olmuştur. Bu dönemde Anadolu Selçuklu Devleti Moğolların saldırıları ve iç karışıklıklar nedeni ile iyice gücünü kaybetmiş ve Anadolu birliği sarsılmıştır.Horasan Erenleri veya Alp Erenler denilen bu din uluları halk arasına yayılarak yeniden dirlik ve düzenin sağlanması için çaba gösterdiklerine şahit oluyoruz. Selçukluların dağılması ile Anadolu’da irili ufaklı bir çok beylik ortaya çıkmıştır.Bunlar içerisinde Karamanoğulları Beyliği güçlü bir beylik olarak karşımıza çıkmaktadır. Zamanla çok geniş bir sahaya hakim olan Karamanoğulları bir tarafta Antalya, Isparta, bir tarafta Adana, Sivas, diğer tarafta Ankara’ya kadar uzanmıştır.Karamanoğulları döneminde bu geniş topraklarda bir çok devlet adamı ve bilim adamı yetişmiştir. Yüksek Mühendis Mimar Prof. İ.Hulusi Güngör’ün yapmış olduğu son araştırmalar da göstermiştir ki Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den İbrala (Yeşildere) yakınlarında “Yerce” denilen toprakları satın almış ve buraları Yurt edinmiştir. Babasının ismi Kirişçi Baba-İsmail olarak geçer. Karaman’da yaşadığı ve öldüğü Yavuz Sultan Selim’in 1518 tarihli İl Yazısı Defterindeki kayıtlarda ve İstanbul’da Başbakanlık arşivindeki 871 numaralı yeni 63, Konya Defterinin 263 (336) numaralı sayfasında yer alan kayıtlardan Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı’nın mezarı ve kurulmuş bulunan tekkenin Karaman’da olduğu tespit edilmiştir. Tarihi kayıtlarda: “Amma Yerce nam yeri bu cemaatten Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den satun almış imiş. Elinde mülk namesi vardır. Yunus Emre fevt olup evladına intikal eylemiştir” kayıtları vardır. Sanatı ve kişiliği hakkında yüzlerce kitap yazılan Yunus Emre hala halkın dilinde ve gönlünde sevgiyle yaşamaktadır. 1960 yılından beri her yıl Karaman'da gerçekleştirilen Türk Dil Bayramı ile beraber Yunus Emre’yi anma törenleri de gerçekleştirilmekte, onun kişiliği, sanatı ve insanlara ulaştırmak istediği insanlık sevgisi anlatılmaktadır. YUNUS EMRE’NİN HAYATI: Yunus Emre yaklaşık olarak 1238-1320 yılları arasında yaşadığı kabul edilmektedir. Yaşadığı yerin Orta Anadolu olduğu, ziraatla ve koyunculukla uğraşılan bir çevre olduğu tarihi belgeler ve şiirlerinden anlaşılmaktadır. Bu yerin de Karaman olduğu tarihi kayıtlarda çok açık ve net bir şekilde belirtilmiştir. Yunus Emre’nin yaşadığı yeri belirten yegane belge Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim’in “İl Yazıcı Defteri” denilen resmi kayıt defteridir. İstanbul’da Başbakanlık Arşivcinde bulunan 871 numaralı, Konya Defterinin 236 numaralı sahifesinde kayıtlı olan bu yazı ilk önce Ömer Lütfi Barkan tarafından 1942 yılında ortaya çıkarılmıştır. Bu kayda göre Yunus Emre İsmail Hacı cemaatına mensuptur Bu belgede ismi geçen yerler Karaman’ın doğusunda ve 29 km uzaklıkta bulunmaktadır. Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı’nın türbesi ve zaviyesi Tekke isimli bu yerdedir. Yunus Emre’nin Karamanoğlu İbrahim Bey’den satın aldığı “Yirce” isimli tarla da bu bölgededir. Yukarıdaki belgede aynen şöyle denilmektedir: “Amma yirce nam yeri bu cemaattan Yunus Emre Karamanoğlu İbrahim Bey’den satın almış, elinde mülknamesi vardır. Yunus Emre fevt olup evladına intikal eylemiştir. Ve bunlardan gayrı Kıraçlar Kuyusu ve Deve kuyusu ve İkisulu kuyu, bunlar İsmail bin Yunus Emre, Şehzadeden tapulayıp alup kendüye yurt eylemiştir. Elinde temessükü vardır.” denilmektedir. Yine bu belgenin bir yerinde “….adı geçen şeyh Hacı İsmail, cemaatinin dervişleri ile Horasan diyarından gelmiş aziz imiş. Buraya gelerek yurt, daha sonra oğlu Musa Paşa ile (bu günkü anlamda paşa değil ,ailenin büyük oğlu anlamında) burada birer zaviye yaptırmışlar. Daha sonra onun oğlu Kevki Çelebi de bir zaviye yaptırarak kendisine uyanlarla burada oturmuştur.” Denilmektedir. Bu belgelerden Yunus Emre’nin dedesi İsmail Hacı Horasandan gelerek Karaman’a yerleşmiş ve burada kendi adına bir köy kurmuştur. Yunus Emre, Karamanoğlu İbrahim Bey’den “Yirce” isimli yeri satın aldığına göre (1325-1333) tarihleri arasında yaşadığı anlaşılmaktadır. Yunus Emre’nin oğlu ve kızı vardı ve ölümünden sonra mülkü çocuklarına intikal etmiştir. Yunus Emre’nin yaşadığı asır oldukça karışık, siyasi çalkantıların ve iç huzursuzlukların hat safhaya çıktığı bir dönemdir. Selçuklu Devleti çok zayıflamış, Şehzadeler arasında taht kavgaları baş göstermiştir. Devlet merkezi Konya Moğol istilasına uğramış, devlet bir Moğol eyaleti olarak yönetilmeye başlamıştır. Bu karışıklık nedeniyle hayat adeta zindan olmuş, insanlarda yaşama aşkı ve azmi kalmamıştır. Yunus Emre bu karışık dönemde ortaya çıkmış ve insanları dinin manevi ve huzur verici ortamında teselliye çalışmıştır. Yunus Emre’nin bu dönemde insanlar arasında köy köy, şehir şehir dolaştığı, hatta Konya’ya giderek Mevlana Celaleddin Rumi’nin sohbetlerine katıldığını ve ondan övgüyle bahsettiğini şiirlerinden anlamaktayız. Yunus Emre’nin şiirlerindeki ifadelerden çok güzel öğrenim gördüğü, bilim sahibi biri olduğu,Arapça ve farsça’yı en azından gerektiği kadar bildiği ve Hıristiyanlık ve Yahudilik hakkında bilgi sahibi olduğu anlaşılmaktadır. 1991 Sevgi Yılı Yunus Emre broşüründe “Şiirlerinden ,muntazam bir tahsil gördüğü, Arapça, Farça ve İslami İlimleri, İslam tarihini , kısacası devrinin bütün ilimlerini iyice bildiği sezilmektedir. İslam Tasavvufunun inceliklerini sadelikle, derinlikle ve hiçbir dar kalıp içerisine düşmeden dile getiren Yunus Emre, büyük bir mutasavvıf ve halk şairidir. İnsana Değer veren, bütün insanlara bir göz ile bakan büyük bir Müslüman- Türk insanı olan Yunus Emre hayatı ve ölümü, kainatı, “Mutlak Varlık” esasına göre izah etmiş: Allah, ilahi aşk,varlık-yokluk, hayat- ölüm meselesi üzerinde durmuş, dünyanın faniliği, “Mutlak Gerçeğe” ulaşmak gibi hususları dile getirmiştir.İslam tasavvuf görüşünü çok sade fakat çok derin olarak en güzel şekilde anlatan yunus Emre, Türk edebiyatının en büyük şairlerindendir” denilmektedir. Yunus Emre aslı asaleti belli, çok güzel tahsil görmüş bir kişidir. Karaman topraklarında yaşamıştır ve Karamanda zaviyesi bulunmaktadır. Türbesi Karaman’da kendi adını taşıyan Yunus Emre Cami bitişiğindedir.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Kategori	Cevaplar	Son Mesaj
Yunus Emre	tutku_çiçeği	Sanatçılar	4	05-10-2008 17:25
Yunus Emre	DiLrUbA	Hayat-üs Sahabe İslam Alimleri	0	06-04-2007 13:36
Yunus Emre sütten zehirlendi	Haberci	Son Dakika Haberleri	0	26-11-2006 01:30
Yunus Emre	tatlı_bela	Edebiyatçılar	13	12-05-2006 19:26
Ne Güzel Demiş Yunus Emre	^^^casper^^^	Dini Konular	0	03-05-2006 09:58

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)