WingmaN

if - else muhabbeti tüm programlama dillerinde kullanılır, matematikte de fonksiyon karşımıza çıkar. En basite indirgeyerek tek cümleyle güzel bir örnek vererek konuya hızlı bir giriş yapalım:

Mesela bir arkadaşımız hakkında yapmasına ihtimal vermediğimiz bir olay duyduk. Bu durumda bazılarımız "eğer onu tanıyorsam, hayatta böyle birşey yapmaz" diye düşünürüz. Şimdi bu cümleyi inceleyelim.

Alıntı:
eğer onu tanıyorsam, hayatta böyle birşey yapmaz
yaptıysa onu tanımıyorum demektir, tanımadığım biriyle arkadaş olamam
Bunu if - else kullanarak yazarsak;

Kod:
if (ben tanıyorsam onu) { o hayatta böyle birşey yapmaz }if (o yaptıysa) { kes arkadaşlığı }
Bir başka örnek, ilkokul matematik sorularından:

Alinin 3 Velinin 5 elması var. Veli 1 elmasını Aliye verirse ikisinin elmaları eşit olur mu?

Alıntı:
eğer alinin elmasılarına 1 eklendiğinde velinin elmalarına eşit oluyorsa eşitlik olur
Kod:
if (ali_elma + 1 == veli_elma - 1) { eşitlik var }
Son olarak da elseif kullanımına gerçek hayattan bir örnek verelim:

Diyelim iki arkadaş aranızda muhabbet ediyorsunuz. Arkadaşın sana diyor ki; "Bizim Ahmet var ya Ayşeyi aldatmış, intikamını almış." Bu durumda şu şekilde bir tepki veriyorsun:"Ohoo Ahmet o kadar ufak şeyle yetinmez. Eğer intikamını tam anlamıyla almışsa kesin Ayşeyi bir güzel dövmüştür. Tam anlamıyla intikam almayıp merhamet etmişse bile en azından bir tokat atmıştır. Hiçbirini yapmadıysa da çok okkalı bir şekilde aldatmıştır."

Şimdi bunu if - elseif - else'e göre derleyelim:

Alıntı:
eğer ahmet intikamını aldıysa ayşeyi bir güzel dövmüştür
intikamını almayıp merhamet etmişse bir tokat atmıştır
hiçbirini yapmamışsa çok iyi aldatmıştır
mIRC'e döküyoruz:

Kod:
if (ahmet aldı intikam) { ahmet bir güzel dövdü ayşeyi }elseif (ahmet etti merhamet) { ahmet bir tokat attı ayşeye }else { ahmet çok iyi aldattı ayşeyi }
Şimdi de tekrar elma örneğine dönüp o örneği tam anlamıyla mIRC'e döküyoruz:

Kod:
if ($calc(ali_elma + 1) == $calc(veli_elma - 1)) { echo -a eşitlik var }
Alıntı:
//$calc calculator'ın (hesap makinesi) kısaltılmışı olup hesaplama işlemlerinde kullanılır.
Mantığı anlamışsınızdır umarım. Çünkü bundan sonra mIRC konuşacak

if - elseif - else'in basit kullanımı şu şekildedir:

Kod:
if (1.değer ilişki 2.değer) { komutlar }elseif (1. değer ilişki 2.değer { komutlar }else { komutlar }
Tam Türkçe olarak açıklayalım:

Kod:
eğer (1. değer ile 2. değer arasındaki ilişki doğruysa) { bu komutları uygula }değilse ve (1. değer ile 2. değer arasındaki ilişki bu şekildeyse) { şu komutları uygula }yukarılardakilerden hiçbiri uygun değilse { bu komutları uygula }
Şimdi değerler arasındaki ilişkileri listeleyelim:

== eşittir
=== eşittir (*)
!= eşit değildir
< küçüktür
> büyüktür
>= büyüktür veya eşittir
<= küçüktür veya eşittir
// katlarından biridir
\\ katlarından biri değildir
isin 1. değer 2. değerin içinde geçiyorsa
isincs 1. değer 2. değerin içinde geçiyorsa (*)
iswm 1. wildcard değeri 2. değerin içinde geçiyorsa (**)
iswmcs 1. wildcard değeri 2. değerin içinde geçiyorsa (**)
isnum 1. değer 2. değerde belirtilen sayılar arasındaki bir değerse veya 1. değer bir sayıysa
isletter 1. değer 2. değerde belirtilen harflerden biriyse veya 1. değer bir harfse
isalnum değer sadece harf ve rakamlardan oluşuyorsa
isalpha değer sadece harflerden oluşuyorsa
islower değer sadece küçük harflerden oluşuyorsa
isupper değer sadece büyük harflerden oluşuyorsa
ison 1. değer 2. değerde belirtilen kanaldaki bir nickse
isop 1. değer 2. değerde belirtilen kanalda opsa
ishop 1. değer 2. değerde belirtilen kanalda bir half-opsa
isvoice 1. değer 2. değerde belirtilen kanalda voice durumundaysa
isreg 1. değer 2. değerde belirtilen kanalda user durumundaysa yani op voice halfop vs değilse (***)
ischan 1. değer benim bulunduğum kanallardan biriyse
isban 1. değer dahili ban listesinde (internal ban list - hafızada tutulan banlar) mevcutsa
isaop 1. değer 2. değerde belirtilen kanal için otomatik op listesindeyse (***)
isavoice 1. değer 2. değerde belirtilen kanal için otomatik voice listesindeyse (***)
isignore 1. değer 2. değerde verilen parametrelerle ignore listesindeyse (***)
isprotect 1. değer 2. değerde belirtilen kanal için koruma listesindeyse (***)
isnotify 1. değer notify listesindeyse

* Case Sensitive olarak kullanılır. Yani büyük küçük harf uyumuna dikkat edilir. Örneğin %x değeri AsDeF ise %x == asdef ilişkisi doğruyken, %x === asdef ilişkisi doğru olmayacaktır. %x === AsDeF olması gerekir.
** Wildcard hakkında detaylı bilgiyi forumda bulabilirsiniz.
*** 2. değer belirtilmediği durumlarda olayın geçtiği kanal, nick, metin, parametre vs göz önünde bulundurulmadan işlem yapılır, veya uygun olan tek bir değer varsa otomatik olarak verilir.

İlişkiyi tersine çevirmek için de ! işareti kullanılır. Örneğin;

Kod:
if (ali ison #sex) { msg ali sen sapık mısın? }
Ali #sex kanalındaysa Ali'ye sen sapık mısın? diye mesaj at

Kod:
if (ali !ison #sex) { msg ali noldu bugün sapıklık yapmıyor musun? }
Ali #sex kanalında değilse Ali'ye noldu bugün sapıklık yapmıyor musun? diye mesaj at.

İki veya daha fazla ilişkinin birlikte olduğu durumlarda && işareti kullanılır. Örneğin:

Kod:
if (ali isop #bay) && (ali isop #bayan) { msg ali Gay misin hayırdır? }
Eğer Ali #bay kanalında op ise ve aynı zamanda ali #bayan kanalında da op ise Ali'ye Gay misin hayırdır? diye mesaj at

WingmaN

Yukarıdaki anlatımı basit olarak if - else ve ilişki belirteçleri hakkında en alt düzeyde eğitim vermek için yazmıştım. Şimdi ilişkiler bölümündeki değerleri örneklendirerek merdivenleri tırmanmaya başlayalım

== ve === ilişkisini birlikte kullanarak hem kullanımını hem de arasındaki farkı anlatmış olacağım bir örnekle başlıyorum. Örnek olarak script'imize bir şifre koyduk diyelim. Bu şifreyi doğru yazdığında script açılacak, yanlış yazdığında da bir takım tepkiler verecek. Bu durumda yapacağımız şey öncelikle şifremizi %sifre diye bir değere kaydetmektir. Daha sonra yazılan şifrenin doğru olup olmadığını kontrol eden bir kod yazmamız gerekiyor.

Önce if-elseif-else kullanarak yazalım:

Kod:
alias sifre { var %sifre = AsD if ($1 === %sifre) { echo -a Şifre kabul edildi. | halt } elseif ($1 == %sifre) { echo -a Lütfen şifreyi büyük küçük harf uyumuna göre giriniz. | halt } else { echo -a Yanlış şifre girdiğiniz. }}
Kodun açıklamasına gelince:

* Öncelikle sadece /sifre komutu için geçerli olacak, %sifre adında ve karşılığı AsD olan bir değer oluşturuyoruz.
* Eğer /sifre komutuyla birlikte girilen 1. değer, yani $1, büyük küçük harfleri de dikkate alarak tamamen eşit ise (===), kullanıcının şu an baktığı pencereye şifre kabul edildi diye bir mesaj yaz, ve komutu durdur.
* Eğer yukarıdaki satırda yazdığı gibi, tam anlamıyla eşit değilse ve büyük küçük harf durumu dışında bir eşitlik var ise (==), kullanıcının şu an baktığı pencereye lütfen şifreyi büyük küçük harf uyumuna göre giriniz diye bir mesaj yaz, ve komutu durdur.
* Hiçbiri değilse, kullanıcının şu an baktığı pencereye yanlış şifre girdiniz diye bir mesaj yaz.

Şimdi de kodu eşit değildir (!=) ilişkisine göre düzenleyelim:

Kod:
alias sifre { var %sifre = AsD if ($1 === %sifre) { echo -a Şifre kabul edildi. | halt } if ($1 == %sifre) { echo -a Lütfen şifreyi büyük küçük harf uyumuna göre giriniz. | halt } if ($1 != %sifre) { echo -a Yanlış şifre girdiğiniz. }}
Bu kodda ise eğer böyleyse, böyle değil de şöyleyse muhabbeti yerine böyleyse şöyle yap, şöyleyse böyle yap diye kullandık. Fakat değişik olarak eşit değildir ilişkisini kullanarak ona da örnek vermiş olduk.

WingmaN

Matematikte kullandığımız büyüktür küçüktür vs işaretleri ne işimize yarayacak diye soranlar olmuştur, hatta dersi dinlemeyip dalga geçenler bile olabilir. Fakat her programlama dilinde if gibi bu işaretler de karşımıza çıkabilir

Bu ilişkinin en çok kullanıldığı yer kesinlikle loop'lardır. Fakat ondan önce while kullanmayı veya goto kullanmayı anlatmak gerekir. Onun yerine hoş bir sayı tahmin etme oyunu kodlayalım. Oyunu herkes biliyordur herhalde, 1'den 99'a kadar bir sayı belirlersiniz, ve karşınızdaki tahmin etmeye çalışır. Şimdi kodlamaya geçelim:


Kod:
alias tahmin { if ($1 == $null) { set %sayi $r(1,99) | echo -a Evet oyun başladı. Tahmini "/tahmin sayı" şeklinde ilet. | halt } if ($1 == %sayi) { echo -a Tebrikler, doğru tahmin! Tekrar oynamak için /tahmin yaz. | unset %sayi | halt } if ($1 < %sayi) { echo -a Çık. | halt } if ($1 > %sayi) { echo -a Düş. | halt } if ($1 !isnum) { echo -a Sayı tahmin oyunu oynadığımızı sanıyordum? | halt } if ($1 !isnum 1-99) { echo -a Tahminini 1'den 99'a kadar olan sayılar arasından yapmalısın. | halt }}


Kod:
alias tahmin { if ($1 == $null) { set %sayi $r(1,99) | echo -a Evet oyun başladı. Tahmini "/tahmin sayı" şeklinde ilet. | halt } if ($1 == %sayi) { echo -a Tebrikler, doğru tahmin! Tekrar oynamak için /tahmin yaz. | unset %sayi | halt } if ($1 < %sayi) { if ($1 >= $calc(%sayi - 5)) { echo -a Çok yaklaştın, biraz daha çık! | halt }}