Türküler
Toplum hayatının bir çok unsurunu (Aşk, Doğa, Tarih, Ölüm, Felaket, Coşku gibi) içsel duygularla makam ve musikiye dayalı anlayış içerisinde vermeye çalışan ürünlere türkü diyoruz.Türküler iki ana gurupta toplanır.
1-Uzun Havalar
2-Kırık Havalar

Uzun Havalar:

Türkünün bütününde tek ölçü kullanılır, konu olarak insanların hüzün duyduğu olayları ele alırlar.

Kırık Havalar :

Daha yüksek ritimde olan, başlangıç ile bitiş arasında değişik ölçüler kullanılabilen, oyun havası olarak da adlandırılan türkü gurubudur.

Bölgemizde “ Uzun Hava” gurubundaki türküler daha yoğunluktadır.Her hangi bir ensturman eşliğinde söylenebildiği gibi salt sözlerle de ifade edilebilmektedir.

Kırık havalar ise daha ziyade düğünler, oturarak alemleri ve çeşitli akran guruplarının toplantıları gibi eğlence ağırlıklı ortamların ürünleridir.

Türkülere yörede eşlik eden ensturmanlar : Bağlama, Zilli Maşa, Tef, Davul, Zurna, Klarnet, Cümbüş ve kavaldır.

Nevşehir Yöresine ait bazı Türküler


I II

KAYALAR

Kayalar yarılmasın
Söylen yar darılmasın
Darılırsa darılsın
Üstüme yar almasın.

Nesine yavrum nesine
Ciğarada sokmuş fesine

Kayalar merdil merdil
Kim bilir kimin derdin
Yazılmaz benim derdim

Nesine yavrum nesine
Ciğarada sokmuş fesine

Kayalar oylum oylum
Geliyor selvi boylum
Selvi boylum gelince
Şen olur benim gönlüm

Nesine yavrum nesine
Ciğarada sokmuş fesine.

DEMİRCİ MEHMET

İsmimi sorarsan demirci Mehmet
Kapaman hanemi gardaşım Himmet
Ufacık yavrularım size emanet
Derdi içerimde çare bulunmaz

Arabaya bindim Ürgüp’e vardım
Doktoru görünce lisandan oldum
Hanım odasına güç ile geldim
Kakmayın yanımdan Yusuf gardaşım
Bana ağlasın eşim, yoldaşım

IV

YAŞARIM TÜRKÜSÜ

Nevşehir dedikleri bir küçük şehir

İçime attılar bir avuç zehir

Hiç aman vermedi Bursalı

Namussuz hemşire ne yaptım sana

Huzuru mahşerde ne desen bana
Usta dizliğimi Yusuf’a verin

Usta Mehmet ölmüş Cihanlar bilin

Tabutum kapıda sabahtan görün

Derdim içerimde ölüyom gayrı

Ahrete yaralı gidiyom gayn

Atımı sattım inek almaya

Korkardım Nevşehir’e varmaya

Eliminen vardım da bende ölmeye

Tepemde kurşunum ağzımda kanım

Sebebim sen oldun hemşirem hanım

Yaşar’ı sorarsan yimbeş yaşında

Öleceğimi bilseydim bende düşümde

Nasıl kıydın bana şu genç yaşımda

Namussuz hemşirem ne yaptım sana

Huzuru mahşerde ne desen sen bana

Nevşehir’in pınarlarında oynar balıklar

Yaşar’ı vurmuşlar yorgun uyuklar

Alkana batıyor yorgun bıyıklar

Vicdansız hemşirem ne yaptım sana

Huzuru mahşerde ne desen sen bana Yaşar’ın giydiği karalı kumaş

Ölüyorum anne yanıma ulaş

Haftadan haftaya kabrimi dolaş

Tepemde kurşunum ağzımda kanım

Sebebim oldun hemşirem kadın

Annem gitsin kara taşta ağlasın

Atımı bağlayın ceviz ağacına
Atımı bağlayın ceviz ağacına


Benden selam söyleyin Firdevs bacıma


Satın kanlı bağı verin ilaca

Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın


Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın



Arabam derede bir saad durdu

Aziz ahbaplarım güç ile koydu

Kuşlukleyin ölüm geriye geldi

Derdim içimde çare bulunmaz
Ortahisarda vardır bir büyük kale

Çok gafil davrandım gelmezdim ele

Namussuz hemşirem ne yaptım sana

Huzuru mahşerde ne desem sana


Elmas’ın kızı da kefenim biçer

Karım alnımda davarım seçer

Kolsuz odamda halımı ölçer

Uyan Mehmet usta uyanamadım

Böğür ağrısına dayanamadım
Değen kurşun ahretime yarasın

Kabirim şehirde il oldum gayri

Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın

Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın
Gardaşım Emine kefenim diker

Eniştem Ali’de suyumu döker

Ufacık yavrular boynunu büker

Derdim içimde ölüyom gayrı

Ahrete yaralı gidiyom gayrı




Kaynak:nevsehirkulturturizm.gov.tr